Bé nói lắp

Nói lắp là tật bé không thể diễn đạt trơn tru điều mình muốn nói mà thường xuyên lặp lại từ, kéo dài hoặc lắp bắp không thành tiếng. Đây là tật không hiếm gặp ở trẻ em trong độ tuổi từ 2-5 – tức trong giai đoạn học nói. Với phần lớn các bé (80%), tật này chỉ kéo dài trong khoảng vài tuần hay một-hai năm rồi tự khỏi. Với một số bé khác (20%), chứng nói lắp trở thành tình trạng suốt đời, khiến bé gặp phải nhiều vấn đề trong học tập lẫn trong đời sống.

Nguyên nhân gây ra nói lắp: Các chuyên gia cho rằng các yếu tố gây ra nói lắp gồm:

-          Di truyền: khoảng 60% các bé nói lắp có người thân cũng mắc tật này.

-          Sự khác biệt trong chức năng xử lý ngôn ngữ của bộ não: ở các bé nói lắp, ngôn ngữ được xử lý ở các vùng khác nhau của bộ não. Sự dẫn truyền thông tin từ bộ não đến các cơ điều khiển chức năng nói cũng gặp vấn đề, ảnh hưởng đến thời gian và nhịp điệu của giọng nói.

-          Yếu tố tâm lý: khủng hoảng tâm lý trước những cú sốc như chuyển nhà, đi mẫu giáo, … có thể khiến vấn đề nói lắp trầm trọng hơn.

Khắc phục chứng nói lắp:

-          Giúp bé thư giãn:

o   Đừng ngại nói về chứng nói lắp của bé với chính bé. Cho bé biết rằng bạn hiểu và thông cảm với vấn đề của bé, và bạn trân trọng những cố gắng của bé trong việc giao tiếp.

o   Khi bé nói lắp, hãy giữ thái độ bình thản và chờ đợi bé nói hết câu, đừng cố ngắt lời bé, sửa lỗi, bắt bé lặp lại hay nói thay bé. Sự thất vọng hay bực bội của bạn sẽ khiến bé sợ hãi, căng thẳng và ngày càng tự ti.

-          Giúp bé rèn luyện kỹ năng nói:

o   Tăng cường những cuộc trò chuyện vui vẻ, thân mật với bé. Tạo điều kiện để bé nói bằng cách hỏi bé về những vấn đề bé thích. 

o   Nói chuyện với bé một cách chậm rãi, bởi bạn càng nói nhanh, bé càng có xu hướng nói nhanh để bắt kịp với bạn, và điều này khiến tình trạng nói lắp càng thêm trầm trọng.

o   Làm gương cho bé thấy cách nói chuyện chậm rãi, rõ ràng của bạn với bé cũng như với người khác.

o   Tăng cường dạy bé học hát hoặc đọc thơ.